Գայլը և դանակը

Մեր մոտ գայլելը ավելի շատ են քան սարերում: Գիշերները գայլերը գնում են գյուղը, մտածելով, որ մի բան կգտնեն: Գյուղի մարդիկ շուն են պահում, որ գայլերը մարդկանց տուն չմտնեն: Ես կպատմեմ մի պատմություն, որը եղել է իմ հետ: Ծիրանիկ անունով մի եզ ունեիք: Մի անգամ եզը կորավ և իմ եղբայրը ինձ ուղարկեց գտնելու եզին: Ես նայեցի գյուղում, բայց այնտեղ չէր եզը: Ես մտածեցի, որ կարող է եզը գոմահանդ գնացած լինի: Առաջին գոմը նայեցի, եկրորդ գոմը նայեցի և գտա: Մտա ներս և երբ դուրս եկա տեսա, որ մութը ընկել է, իսկ իմ ձեռը դանակ է և ճիպոտ: Մտածեցի-մտածեցի, աստծո անուն տվեցի և ճանփա ընկա: Գնացի-գնացի և լսեցի գայլերի ձայնը տեսա նրանց փայլուն աչքերը: Ես շատ էի վախեցել: Ես չգիտեի ինչ անել և հանեցի իմ դանակը, իսկ գայլելրը գնացին հետ և ես մտածեցի, որ գայլելը վախենում են դանակից: Ես դանդաղ գնում էի առաջ մինչև հասնեմ մեր գյուղ: Իսկ, երբ ես հասա մեր գյուղ գիշերը դարձավ առավոտ և ես պատմեցի ամբողջ գյուղին, որ գայլերը վախենում են դանակից: Այդ օրվանից մարդիկ իրանց հետ դանակ էին տանում ճանապարհորդելուց:

Реклама

КАК БАРСУК И КУНИЦА СУДИЛИСЬ

Однажды барсук и куница бежали по лесной тропинке и увидели кусок мяса. Подбежали они к своей находке.
– Я нашёл кусок мяса! – кричит барсук.
– Нет, это я нашла кусок мяса! – кричит на весь лес куница.
Барсук своё:
– Это я нашёл! Нечего зря спорить!
Куница своё:
– Я первая увидела!
Так они спорили-спорили, чуть не разодрались.
Тогда барсук сказал:
– Пойдём к судье. Пусть судья нас рассудит.
А судьёй в этом лесу была лиса.
Выслушала лиса барсука и куницу и говорит:
– Дайте-ка мне сюда вашу находку.
Отдали спорщики судье кусок мяса. Лиса сказала:
– Надо этот кусок разделить на две равные части. Одну часть пусть возьмёт себе барсук, другую – куница.
С этими словами лиса разорвала кусок на две части.
– Это несправедливо, – заскулил барсук. – У куницы кусок больше.
– Мы сейчас эту беду исправим, – сказала хитрая лиса и откусила от доли куницы изрядную часть мяса.
– Теперь у барсука кусок больше, – закричала куница. – Это несправедливо!
– Ничего, мы и эту беду исправим! Я люблю, чтобы всё было по справедливости.
Сказав так, лиса опять откусила кусок мяса, только уже от доли барсука. Теперь оказалось, что у куницы остался кусок больше, чем у барсука. Но лиса не растерялась и откусила от куска куницы.
И так она выравнивала кусок до тех пор, пока от находки ничего не осталось.
Видно, правду говорят умные люди: жадные да неуступчивые всегда в убытке бывают.

Вопросы и задания

Прочитай текст «Как барсук и куница судились». Выполни задания. Отметь утверждения, соответствующие содержанию прочитанного текста.

1. Где, в каком месте происходит события, описанные в тексте?

А) На лугу;
Б) в лесу;
В) в поле;
Г) в деревне.

2. Определи персонажей произведения.

А) Барсук, куница, лиса;
Б) барсук, соболь, лиса;
В) норка, куница, лиса.

3. Из-за чего у животных возник спор?

А) Не знали, как поделить находку;
Б) боялись обделить друг друга;
В) выясняли, кто нашёл кусок мяса.

4. Определи, какое значение автор вкладывает в выражение чуть не разодрались?

А) Чуть не разорвали на части;
Б) чуть не подрались сильно;
В) чуть не сделали дырку.

5. Кто вершил суд в этом лесу?

А) Лиса;
Б) медведь;
В) волк.

6. Какое определение даётся лисе в этом тексте?

А) Хитрая;
Б) плутовка;
В) рыжая разбойница.

7. Какой человеческий порок осуждает народ в этом произведении?

А) Жадность;
Б) хитрость;
В) трусость.

8. Подумай: что вынесено в заглавие?

А) Основная мысль;
Б) тема.

9. Есть ли в этом произведении герой, поведение которого вызывает одобрение? нет

10. Выпиши главную мысль этого произведения.
И так она выравнивала кусок до тех пор, пока от находки ничего не осталось.
Видно, правду говорят умные люди: жадные да неуступчивые всегда в убытке бывают.

11. Запиши название другого произведения, в котором тоже осуждается жадность. лиса

12. Понравилось ли тебе это произведение и чем?
мне очень понравилась эта история Тем, что там гораздо больше смысла есть чем еще сказки

Ամրոցներ և բերդեր

Առաջադրանք:
Համացանցից կամ այլ աղբյուրներից գտեք` ինչ է բերդը կամ ամրոցը, ի՞նչ նպատակով են կառուցվել բերդերը:
Ուրիշ ի՞նչ բերդեր, ամրոցներ գիտեք: Պատմեք դրանց մասին:

Բերդավան ամրոց
get.jpg
Բերդավան կարելի է գնալ Կողբից հյուսիս-արևմուտք շարժվելով: Իսկ ասֆալտապատ ճանապարհով ձախ թեքվելու և գետակն անցնելու դեպքում, եթե նորից թեքվեք ձախ, կարող եք մեքենայով բարձրանալ միջնադարյան գեղատեսիլ Գալինջաքար ամրոցի մոտ: Ամրոցը գտնվում է բլրի վրա, Ադրբեջանի սահմանից ոչ հեռու: Այստեղ կա հին խաչքարների մեծ հավաքածու:

Ախթալայի ամրոց

get

Ամրոցի ներսում է գտնվում Ախթալայի վանքը՝ բաղկացած 3 եկեղեցուց, զանգակատնից, սրահից և քարաշեն կացարաններից: Վանքի գլխավոր եկեղեցին Ս. Աստվածածինն է (XIII դ), որը ուղղանկյուն հատակագծով խաչաձև գմբեթավոր կառույց է: Պատերը ներսից ծածկված են Հին ու Նոր Կտակարանների առանձին դրվագներ պատկերող երկշերտ որմնանկարներով: 

Ախթալայի ամրոցը Հայաստանի տարածքում համեմատաբար լավ պահպանված է, որին բնորոշ է հայկական ճարտարապետության առանցքային տարրերից մեկը՝ կառույցի և բնական միջավայրի ներդաշնակության սկզբունքի կիրառումը: Ամրոցը, երեք կողմից շրջապատված լինելով ուղղաձիգ ժայռեղեն ձորերով, ունի բնական պաշտպանվածություն: Ամրոցի գլխավոր մուտքը հյուսիսային կողմից է: Այն ունի հյուսիսից հարավ ձգվող թաղակապ սրահ, որի վերնամասում կառուցված են եղել պահակային և պաշտպանական նշանակության սենյակներ: Հատկապես տպավորիչ է մուտքի արևելյան կողմի հզոր աշտարակը: Մինչև հուշարձանի վերանորոգումը՝ այն կիսով չափ փլված վիճակում է եղել: Այս աշտարակը կազմված է հինգ հարկից, որոնցից յուրաքանչյուրի բարձրությունը ներքևից վերև աստիճանաբար պակասել է: Առաջին հարկը գետնափոր է, մնացած չորս հարկերը ներքուստ կամարակամ են: Ամրոցի բերդպարիսպները և աշտարակները շարված են կապտավուն, կոպտատաշ բազալտի շաղախված կրաբետոնով:

Հստակ է, որ XIII դարասկզբին Ախթալայի Սբ. Աստվածածին վանքն արդեն հայտնի և հեղինակավոր է եղել: Մի որոշ ժամանակ այստեղ է պահվել այնպիսի նշանավոր սրբություն, ինչպիսին Աստվածընկալ Սուրբ Խաչն է, որով ավանդության համաձայն, Հովհաննես Մկրտիչը մկրտել է Հիսուսին: Այդ մասունքը Իվանե Զաքարյանը նվեր էր ստացել նշանավոր Պռոշ իշխանի հայր Վասակից, իսկ 1216 թվականին բավական մեծ վճարի դիմաց հանձնել է Նորավանքին:

 

Բագրաս
get.jpg
1189 թ-ին խաչակիրները ստիպված զիջել են բերդը Սալադինին, սակայն 1191 թ-ին այն գրավվել է հայերի կողմից: Չնայած հետագայում այն հանձնվել է խաչակիրներին, նրանք ոչնչացրել են բերդը մամլուքներին չհանձնելու նպատակով: Այստեղ 1305 թ. ճակատամարտում Կիլիկյան Հայաստանը ջախջախել է ասպատակող մամլյուքներին:

 

Մեծեփի ամրոցը գտնվում է Սևան քաղաքից մեկ կիլոմետր դեպի հյուսիս ընկած մի բարձունքի վրա, որը Փամբակիլեռնաշղթայի ամենահարավային գագաթներից մեկն է։ Բարձունքը արևելքից, հարավից և արևմուտքից խիստ թեքությամբ, կոնաձև վեր է խոյանում, որի լանջերը ծածկված են հրաբխային տուֆի կամ այլ կոնգլոմերատի բեկորներով։ Գագաթը շրջապատից բարձր է մոտ 600 մետր և խիստ դժվարամատչելի է։ Տեղացինրի մոտ բարձունքը հայտնի է «Մեծեփ» անունով, որի վրա կա ավերա մի մատուռ, նույն անունով։

Գագաթի կոնֆիգուրացիային համապատասխան, եզրերով անցնում են կիկլոպյան ամրոցի պարիսպների հիմքերը, որոնց բարձրությունը տեղ-տեղ պահպանվել է մեկ-երկու շար քարերով։ Ամրոցն ունի 225 մետր երկարություն և 25-30 մետր լայնություն։ Պարիսպների վրա կան երեք աշտարակի հետքեր, որոնցից մեկը կառուցած է միջնաբերդիհյուսիսարևմտյան անկյունում, մյուս երկուսը, նույն չափերով, գտնվում ն հյուսիսարևելյան անկյուններում։ Այդ աշտարակների միջև ընկած պարսպի կենտրոնում երևում է ամրոցի մուտքի բացվածքը։ Հյուսիս-արևմտյան աշտարակից մոտ 50 մետր հեռու սկսվում է արտաքին պարիսպը։ Այս պարսպին զուգահեռ, հյուսիս արևելյան լանջով 35-40 մետր հեռու նկատվում է երրորդ պարիսպը, սակայն նա չի շարունակվում մինչև վերջ։ Պարիսպների կառուցվածքը նույնն է, ինչ Լճաշենի ամրոցի հին շրջանի պարիսպները, միայն այստեղ քարերն ավելի փոքր ու տափակ են։

Ամրոցի ներսում և դրանից դուրս նկատվում են կացարանների ավերակների հետքեր։ Մեծեփը գտնվում է Լճաշենիցմոտ հինգ կիլոմետր հեռավորության վրա։ Այստեղից դեպի չորս կողմ բացվում են գեղատեսիլ հորիզոններ։ Լեռանգագաթից երևում է լճի գրեթե ամբողջ հայելին, ափերով հանդերձ, իսկ դեպի արևմուտք՝ Հրազդան գետի հովիտը, Սևան-Երևան խճուղիով մինչև Հրազդան քաղաքը։ Այս բոլորը թույլն տալիս ենթադրելու, որ Մեծեփ անունով լեռանգագաթին եղած կիկլոպյան ամրոցը, հավանորեն, հանդիսացել է Լճաշենի ամրոցի հեռավոր մատույցներում մի պահակային կետ։

Լճաշենի ամրոցի մոտ, երկու կիլոմետր դեպի հյուսիս, վերջերս բացված լճի հատակում, բազմաթիվ դամբարաններիհետ հայտնաբերվեց նաև մի փոքր բնակավայր, որի ընդհանուր տարածությունը քիչ է կես հեկտարից։ Այս բնակավայրի ավերակները գտնվում են երկարավուն մի բլրակի վրա, որն իր շրջապատից բարձր է 5-6 մետր։ Դիտելով հյուսիսային ծայրամասում պահպանված, կանոնավոր շարքով պարսպի հատվածը (12 մետր), կարելի է ենթադրել, որ այստեղ հնում եղել է ինչ-որ կառույց, որը կապված է եղել Լճաշենի ամրոցի հետ, գուցե, որպես մոտակա պահակակետ։ Հնարավոր է նաև, որ այդպիսի պահակային կետ է ծառայեկ Ցամաքաբերդ գյուղից դեպի հարավ ընկած բարձունքի գագաթին եղած երբեմնի ամրոցը, որը մինչև լճի իջնելը մի թերակղզի էր։ Այդտեղից երևում է ինչպես Լճաշենի ամրոցը, այնպես էլ Մեծեփի գագաթը։ Այս ամրոցը, ինչպես և Սևանա կղզում եղած ամրոցը նույնպես պաշտպանել են Լճաշենի մատույցները հանկարծակի Սևան-Դիլիջան ուղղությամբ։

Ամրոցը կամ բերդը բոլոր կողմերից պաշտպանված և պաշարման պայմաններում երկարատև պայքարի նպատակով ամրացված բնակավայր է։ Հնագույն ամրոցներն իրար հաջորդող կիսակլոր կամ ուղղանկյուն աշտարակներով և ամրացված մուտքերով աղյուսից, քարից ու այլ շինանյութերից կառուցված պաշտպանական շրջապարիսպներ էին, որոնց ներսում սովորաբար կառուցվում էր միջնաբերդը։

 

Հայաստանի բերդեր,ամրոցներ

Ամբերդ ամրոց

Ամբերդը միջնադարյան բերդաքաղաք և ամրոց էր, որը կառուցվել է (X դար) պատմական Արագածոտն գավառում`   Բյուրական գյուղից 7 կմ հյուսիս`   (Արագած լեռան հարավային լանջին) Արքաշեն և Ամբերդ գետերի միացման տեղում:`  

Բջնիի ամրոց

Բջնի ամրոցը Վասակ Պահլավունու շինարարական գործունեության արդյունք է , իսկ նրա որդին`   Գրիգոր Մագիստրոսը, կառուցել է տվել Բջնիի ս.Աստվածածին և Կեչառիսի վանքի գլխավոր եկեղեցին: Բնական բացառիկ նպաստավոր դիրքի շնորհիվ Բջնիի ամրոցը միջնադայան Հայաստանի առավել անառիկներից էր:

Էրեբունի ամրոց

Երևանի հարավ-արևելյան ծայրամասում`   Նոր-Արեշ և Վարդաշեն թաղամասերի միջև տեղակայված Արին-Բերդ բլրի վրա է գտնվում Էրեբունի քաղաք-ամրոցը: Այն կառուցվել է Ք. Ա. 782թ. ուրարտական տերության հզորագույն արքներից մեկի`   Արգիշտի Ա-ի (Ք.Ա. մոտ. 786- 765/764 թթ.) կողմից, ով, համաձայն Խորխորյան արձանագրության, Հայկական լեռնաշխարհի արևմտյան մասում գտնվող Խաթե և Ծուփանի երկրներից այստեղ է վերաբնակեցրել 6600 զինվորների:

Լոռի ամրոց

Լոռվա մարզի Ստեփանավանից 4,5 կմ հեռավորությամբ է գտնվում Լոռի ամրոցը, որը միջնադարյան անառիկ ամրոց է։ Այն գտնվում է Ձորագետ և Ուռուտ կիրճերի հատման մասում։
Կոշի բերդ

Կոշը բերդից ու եկեղեցուց կազմված համալիր է, որը գտնվում է Աշտարակի շրջանի համանուն գյուղի հյուսիսային կողմում, շրջկենտրոնից 18 կմ հարավ-արևմուտք:

Քաղենիի ամրոց

Քաղենիի ամրոցը գտնվում է Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Արագածոտն գավառում: Ոմանք, արաբական արշավանքների կապակցությամբ հիշատակված, Քաղին բնակավայրը տեղադրելով այժմյան Հայաստանի Հանրապետության Արագածոտնի մարզում`   Թալինի շրջանի Դաշտադեմ գյուղի մոտ, նրա տարածքի ավերակ բերդը, այսինքն Թալինի Բերդը անվանել են Քաղենի:

Առաջադրանք:
Համացանցից կամ այլ աղբյուրներից գտեք` ինչ է բերդը կամ ամրոցը, ի՞նչ նպատակով են կառուցվել բերդերը:
Ուրիշ ի՞նչ բերդեր, ամրոցներ գիտեք: Պատմեք դրանց մասին:

Բերդավան ամրոց
get.jpg
Բերդավան կարելի է գնալ Կողբից հյուսիս-արևմուտք շարժվելով: Իսկ ասֆալտապատ ճանապարհով ձախ թեքվելու և գետակն անցնելու դեպքում, եթե նորից թեքվեք ձախ, կարող եք մեքենայով բարձրանալ միջնադարյան գեղատեսիլ Գալինջաքար ամրոցի մոտ: Ամրոցը գտնվում է բլրի վրա, Ադրբեջանի սահմանից ոչ հեռու: Այստեղ կա հին խաչքարների մեծ հավաքածու:

Ախթալայի ամրոց

get

Ամրոցի ներսում է գտնվում Ախթալայի վանքը՝ բաղկացած 3 եկեղեցուց, զանգակատնից, սրահից և քարաշեն կացարաններից: Վանքի գլխավոր եկեղեցին Ս. Աստվածածինն է (XIII դ), որը ուղղանկյուն հատակագծով խաչաձև գմբեթավոր կառույց է: Պատերը ներսից ծածկված են Հին ու Նոր Կտակարանների առանձին դրվագներ պատկերող երկշերտ որմնանկարներով: 

Ախթալայի ամրոցը Հայաստանի տարածքում համեմատաբար լավ պահպանված է, որին բնորոշ է հայկական ճարտարապետության առանցքային տարրերից մեկը՝ կառույցի և բնական միջավայրի ներդաշնակության սկզբունքի կիրառումը: Ամրոցը, երեք կողմից շրջապատված լինելով ուղղաձիգ ժայռեղեն ձորերով, ունի բնական պաշտպանվածություն: Ամրոցի գլխավոր մուտքը հյուսիսային կողմից է: Այն ունի հյուսիսից հարավ ձգվող թաղակապ սրահ, որի վերնամասում կառուցված են եղել պահակային և պաշտպանական նշանակության սենյակներ: Հատկապես տպավորիչ է մուտքի արևելյան կողմի հզոր աշտարակը: Մինչև հուշարձանի վերանորոգումը՝ այն կիսով չափ փլված վիճակում է եղել: Այս աշտարակը կազմված է հինգ հարկից, որոնցից յուրաքանչյուրի բարձրությունը ներքևից վերև աստիճանաբար պակասել է: Առաջին հարկը գետնափոր է, մնացած չորս հարկերը ներքուստ կամարակամ են: Ամրոցի բերդպարիսպները և աշտարակները շարված են կապտավուն, կոպտատաշ բազալտի շաղախված կրաբետոնով:

Հստակ է, որ XIII դարասկզբին Ախթալայի Սբ. Աստվածածին վանքն արդեն հայտնի և հեղինակավոր է եղել: Մի որոշ ժամանակ այստեղ է պահվել այնպիսի նշանավոր սրբություն, ինչպիսին Աստվածընկալ Սուրբ Խաչն է, որով ավանդության համաձայն, Հովհաննես Մկրտիչը մկրտել է Հիսուսին: Այդ մասունքը Իվանե Զաքարյանը նվեր էր ստացել նշանավոր Պռոշ իշխանի հայր Վասակից, իսկ 1216 թվականին բավական մեծ վճարի դիմաց հանձնել է Նորավանքին:

Ամբերդ ամրոց

get
Միջնադարյան Հայաստանի ամրոցաշինության սկզբունքային գծերն իրենց վառ արտահայտությունն են գտել այս ամրոցում: Դղյակը և պարսպի որոշ հատվածներ կառուցվել են VII դարում, Կամսարականների օրոք։ (X դար) Ամրոցը պատկանում էր Պահլավունի իշխաններին և Բագրատունիների թագավորության ռազմապաշտպանական կարևոր հենակետերից էր։ Ամբերդը իր նշանակությունը կորցրեց թուրք-թաթարական արշավանքներից հետո և ամայացավ Լենկթեմուրի օրոք`   XIV դարի վերջերին։ Ամբերդի եկեղեցին կառուցել է Վահրամ Պահլավունին 1026 թվականին։ Առաջին եկեղեցիներից է, որոնք խաչթևերի չորս անկյուններում ունեն կրկնահարկ ավանդատներ: Դղյակից հարավ, արևելյան պարսպի մոտ գտնվում է ամրոցի լավ պահպանված բաղնիքը (X-XI դարեր)։ Բաղնիքի մոտ պահպանվել են փոքրիկ մատուռի ավերակներ։ Բերդապարիսպների բուրգերը կառուցվել են տեղանքի առանձնահատկություններից ելնելով, որ ճանապարհների նկատմամբ մուտքերի հաշվենկատ դիրքավորման հետ ստեղծել են պաշտպանական անառիկ մի համակարգ։ Արտաքուստ անմատչելի ամրոց հիշեցնող եռահարկ դղյակը տեղադրվել է բերդաքաղաքի հյուսիս-արևմտյան, ամենաբարձր և միակ մատչելի մասում և ընդգրկել մոտ 1 500 մ² մակերես։ Ամբերդի պեղումները երևան են բերել մետաղե իրեր, զենքեր, զարդեր, խեցեղեն, ապակի, դրամներ և այլն։

Բագրաս
get.jpg
1189 թ-ին խաչակիրները ստիպված զիջել են բերդը Սալադինին, սակայն 1191 թ-ին այն գրավվել է հայերի կողմից: Չնայած հետագայում այն հանձնվել է խաչակիրներին, նրանք ոչնչացրել են բերդը մամլուքներին չհանձնելու նպատակով: Այստեղ 1305 թ. ճակատամարտում Կիլիկյան Հայաստանը ջախջախել է ասպատակող մամլյուքներին:

Նոյեմբերի 20. 2017թ. Ինքնաստուգում.

1. Հաշվիր՝

250 x 567 =171750

45978 — 6497 =39481

651 x 65 =42315

329 +7316 =7648

2. Հաշվի՛ր հարցերով.

5208 : 24 + (123 x 11 — 999)  x 51
1.123 x 11=1353
2.1351-999=354
3.5208:24=217
4.354×51=18054
5.18054+217=18271

3. Ի՞նչ  թիվ է գրված միլիոնավորների  կարգում.

456124703120-7

 

5210097-1

4. Համեմատի՛ր թվերը.

4597 < 56147

10040 > 1400

5.Հետևյալ թվերը ներկայացրու կարգային գումարելիների գումարի տեսքով.

2×1000000+0x100000+5×10000+6×1000+4×100+0x10+9×1

2×100000+2×10000+2×1000+2×100+0x10+1×1

6. Օգտագործելով բաշխական օրենքը՝ հաշվի՛ր առավել հարմար եղանակով.

549 x 459 + 15 x 549 =3072

 

119 x 54 — 64 x 54 =157

7. Լուծի՛ր համառոտագրելով.

Երկու գյուղերից, որոնց հեռավորությունը 100 կմ է, միաժամանակ իրար ընդառաջ են դուրս եկել երկու հեծյալներ: Նրանցից մեկը 1 ժամում անցնում է 20 կմ, մյուսը՝ 30 կմ: Քանի՞ ժամ հետո նրանք կհանդիպեն:

2-գյուղերի հեռավորությունը 100կմ է:
2-հեծիալները ընդառաջ դուրս եկան:
1-ը ժամում-20կմ:
մյուսը-30կմ ժամում:
——————————
Քանի՞ ժամ հետո նրանք կհանդիպեն:

լուծում
1)20+30=50կմ/ժ
2)100:50=2ժ
Պատ.`2ժ

8.

Գրիր հինգ  բնական թվերորոնցից առաջինը 146-ից  61-ով մեծ է, իսկ հաջորդ չորսից յուրաքանչյուրը 2-ով մեծ էր իր նախորդից:

1)146+61=207
2)207+2=209
3)209+2=211
4)211+2=213
5)213+2=215

Описание барсука и фотографии.

Тело барсука длинное и сужается к голове, в длине до 60-90 сантиметров. Вес барсука может достигать 24 килограмм. Лапы у этих животных массивные, но короткие: хищники крепко на них стоят, упираясь всей ступней. Когти длинные и тупые, приспособлены к рытью. Шерсть барсука не однотонная. Туловище имеет черно-серый окрас с оттенком серебра, а голова белая с двумя черными, вертикальными полосками.

Барсук фото

Виды барсуков.

Среди этих хищников выделяют несколько видов: японский барсук, азиатский барсук, обыкновенный барсук (европейский), американский барсук.

Японский барсук

Азиатский барсук фото

Барсук обыкновенный

Американский барсук фото

Где живет барсук?

Жилище барсука – это нора со своей системой ходов, животные живут в ней семьями. Иногда встречаются огромные норы, похожие на подземные городки, в которых живут по пятнадцать семей. Также барсуки могут делить свое жилище с лисами или кроликами. Количество членов семей напрямую зависит от количества пищи на их территории. В семье барсуки различают друг друга по запаху. Чужих они не принимают, непрошеных гостей отгоняет предводитель семьи. Барсуки – очень чистоплотные животные, они чистят свои норы и даже строят туалеты отдельно от жилища.

Фото барсука в лесу

Забавный барсук

 

Чем питается барсук?

В поисках пищи барсуки могут забрести очень далеко. Они всегда используют одни и те же дороги и тропинки. Барсук в природе приучен проходить большие расстояния. В брачный сезон они могут проходить бесчисленное количество километров без особых трудностей. В еде они не привередливы и едят почти все. В рацион входят как фрукты и корни, так и небольшие млекопитающие. Улиткилягушкикрысы, кролики, кроты, а в особенности их детеныши могут стать для барсука приемом пищи. Но больше всего барсук любит поедать дождевых червей, они его любимое лакомство.

Барсук – фото животного

Размножение барсуков.

Период размножения барсуков длится с февраля по октябрь, но самый пик наступает в сентябре. Эти животные моногамны. Беременность барсуков длится очень долго, от 271 до 450 дней. Это зависит от того, в какое время года самка забеременела. Рождается от одного до четырех детенышей, которые почти пять недель остаются слепыми и зависят от родителей. Самостоятельно питаться они смогут через три месяца, но молоко пьют на протяжении четырех месяцев. Барсуки готовят детские еще до появления малышей, и самка барсука рожает малышей уже там. Когда детеныши вырастают и больше не нуждаются в гнездовой норе, ее заменяют новой, убирая старую подстилку из травы. Накануне спячки, осенью, выводок распадается и уходит в самостоятельную жизнь.

Маленький барсучонок фото

Сколько живет барсук?

Барсук в дикой природе живет меньше, чем в неволе. В неволе – до 16 лет, а в природе всего лишь до 12 лет. Четвертая часть рожденных барсуков гибнет прежде, чем покинет нору впервые. Всего лишь треть животных выживает в свои первые три года жизни. Причины гибели могут быть разными. Их убивают сородичи в схватках за территорию, их могут съесть рысиволки, или же они попадают в руки охотникам.

Барсучата

Барсучата фото

Впадает ли барсук в спячку?

В отличие от остальных видов животных, которые впадают в спячку, барсук может обойтись и без нее, но это зависит от ареала обитания животного. Там, где зима более мягкая и теплая, животное бодрствует всю зиму. В северных районах барсук впадает в спячку с октября по ноябрь и просыпается только в марте – апреле.

Барсук в красной книге.

Барсуку не грозит исчезновение. Он даже занесен в Красную книгу Международного союза охраны природы как животное, которое меньше всего может исчезнуть. Даже при истреблении этих животных как вредителей или переносчиков бешенства популяция остается большой. Но на количество популяции сильно влияет исчезновение естественных мест обитания, преследование человеком и уничтожение нор и подземных хранилищ. К сожалению, многие барсуки погибают на дороге, под колесами машин.

Куницы

Куницы

Куницы (Martes) – это род хищных животных из семейства куньих, известных своим изящным, гибким сложением, кошачьей грацией и ценным мехом.Кроме собственно куниц, род включает харзу, ильку и соболя, всего 8 видов животных, которых объединяют общие биологические признаки и повадки. Различия между хищниками выражаются в величине тела, окраске меха, некоторых индивидуальных особенностях и местах обитания.

Как выглядят куницы?

Куницы – животные средней величины, с сильно вытянутым, приземистым телом и короткими ногами, при чем самцы на треть крупнее самок. Лапы хищников оканчиваются пятью свободными пальцами, вооруженными крепкими и острыми когтями. Интересной особенностью куниц является мелкая моторика рук, развитая, как у ребенка 3 лет.

Хвост куниц длинный и пушистый и служит животным не только украшением, но и обеспечивает равновесие во время прыжков и лазания по деревьям.

У куниц небольшая, аккуратная голова с острой мордочкой и короткими, треугольными ушами с округлыми кончиками. Как у всех хищников, зубы у куниц острые, отлично приспособленные для охоты, а защищаясь, куница может серьезно травмировать даже взрослого человека.

Мех у разных видов куниц заметно отличается, но летний шерстный покров, как правило, короткий и грубый, а зимний длинный и шелковистый. Окрашены куницы очень разнообразно, хотя преобладающими тонами являются различные вариации коричневого цвета.

Ареал и образ жизни

Куницы широко распространены в умеренной климатической зоне Евразии и Северной Америки, одни виды предпочитают глухие лесные массивы, другие держатся более открытых ландшафтов и даже селятся вблизи человеческого жилья.

Эти животные ведут полудревесный и наземный образ жизни, охотятся преимущественно ночью и на рассвете, а днем отдыхают в своих логовах, обустроенных в дуплах деревьев и брошенных гнездах хищных птиц. Будучи территориальными животными, куницы метят индивидуальные участки секретом анальных желез и тщательно охраняют от посягательств особей своего пола.

Питание и размножение

Куницы всеядны, а основу их рациона составляют мелкие грызуны (белки, полевки, крысы), птицы и их яйца. Иногда куницы употребляют рептилий, лягушек и насекомых, не откажутся от падали. Летом хищники с удовольствием поедают ягоды, фрукты и орешки.

Метод охоты у куниц достаточно жесток и эффективен: зверь ломает жертве шейные позвонки, тут же сворачивает язык трубочкой и пьет кровь из живой добычи.

Репродуктивного возраста куницы достигают в возрасте 2 – 3 лет, брачный период приходится на весну и лето. Благодаря задержке имплантации эмбриона, беременность длится от 8 до 12 месяцев, за исключение харзы, которая носит потомство 120 дней. На свет появляется 3 – 4 детеныша, прозревает потомство примерно через месяц, в возрасте 2 месяцев начинает отвыкать от материнского молока, а в 4 месяца детеныши уже ведут самостоятельную жизнь.

В природных условиях немногие куницы доживают до 10 лет, но в неволе, при достойном уходе, живут до 16 лет.

Лесная куница

Этих хищников также называют желтодушками, благодаря круглому пятну желтоватого цвета, расположенному на горле, а общий окрас меха бывает бурым или каштановым. Средняя величина взрослых особей составляет около 45 – 58 см при массе тела от 800 г до 1,8 кг.

Лесная куница
Лесная куница.
Лесная куница
Лесная куница.
Лесная куница
Лесная куница.
Детёныши лесной куницы
Детёныши лесной куницы.

Лесная куница предпочитает жить на деревьях гораздо больше своих родственников, а ее ареал проходит по густым лесным массивам всей территории Европы и западным райнам Азии. Лесные куницы – превосходные акробаты, ловко лазающие и прыгающие по ветвям деревьев, при этом их ступни способны разворачиваться на 180 градусов.

Каменная куница

Свое второе название – белодушка, эта куница получила из-за белого пятна на шее, которое в отличие от лесной родственницы, разделено, может доходить до передних ног или вовсе отсутствовать. Мех хищников отличается серовато-коричневым цветом, грубоват и не представляет особой промысловой ценности, но их нередко истребляют, как вредителей, таскающих кур и кроликов, а также перегрызающих шланги и автомобильную проводку.

Каменная куница
Каменная куница.
Каменная куница
Каменная куница.
Каменная куница
Каменная куница.

Каменные куницы меньше, но тяжелее лесных родственников, их средний рост составляет 40 – 55 см, а масса тела достигает 1,1 – 2,3 кг. Другими отличительными особенностями животных является светлая мочка носа и лишенные волос ступни.

Ареал каменной куницы охватывает значительную территорию Евразии, а с целью пушной охоты этих животных специально завезли в североамериканский штат Висконсин. Каменную куницу часто можно встретить на каменистых ландшафтах и других открытых местностях с редкой растительностью. Эти хищники – единственные из своего рода не боятся человека, поэтому нередко обустраивают свои укрытия на чердаках, в сараях и конюшнях.

Американская куница

Представители вида внешне напоминают лесных куниц, но отличаются более разнообразной общей окраской меха: от светло-желтого до красноватого и бурого. Как правило, шея хищников более светлая, а ноги и хвост темно-коричневые.

Американская куница
Американская куница.
Американская куница
Американская куница.
Американская куница
Американская куница.

Эти куницы вырастают до 32 – 45 см, при массе тела от 470 г до 1,3 кг. Отличительной особенностью вида являются 2 черные продольные полоски, идущие от глаз.

Хищники предпочитают селиться в густых лесных массивах, их ареал проходит по территории Северной Америки, а наибольшая плотность популяции отмечается на Аляске и в Канаде.

Харза

Этих хищников также называют желтогрудыми или уссурийскими куницами, и они являются наиболее крупными и пестро окрашенными представителями рода. Взрослые особи вырастают в длину до 55 – 80 см и весят до 5,7 кг. Мех на спине окрашен в золотисто-бурый цвет, голова и морда черные, подбородок белый, шея и грудь ярко-желтые, а лапы и хвост темно-коричневые.

Харза
Харза.
Харза
Харза.

Харза широко распространена в Корее, Китае, Индии, Пакистане и во многих других странах Азии. На территории России встречается в Приамурье и Приморье, животных также завезли в Крым, Дагестан, Адыгею, где они успешно прижились. Излюбленные места обитания харзы – таежные леса, где зверь считается одним из самых опасных хищников, а в качестве добычи предпочитает прежде всего кабаргу.

Нилгирская харза

Эта куница окрашена самым причудливым образом: ее верхняя часть тела темно-коричневая, а грудь и горло отличаются ярким, апельсиново-желтым цветом. Величина взрослых особей составляет от 55 до 70 см при весе 2 – 2,5 кг.

Нилгирская харза
Нилгирская харза.
Нилгирская харза
Нилгирская харза.
Нилгирская харза
Нилгирская харза.

Нилгирская харза – эндемичный, малоизученный вид, обитающий только в Южной Индии. Известно, что эти животные активны днем и предпочитают жить на деревьях.

Илька

Другие названия хищников – куница — рыболов или пекан, хотя рыбу эти животные практически не едят. Эти звери достаточно крупные и вырастают в длину от 75 до 120 см при весе 2 – 5 кг. Их длинный, плотный, но грубоватый мех отличается темно-бурым цветом с серебристым отливом на голове.

Илька
Илька.
Илька
Илька.
Илька
Илька.

Илька живет в хвойных лесах Северной Америки и больше других куниц предпочитает ходить по земле, поэтому нередко обустраивает свои убежища в норах или прямо в снегу.

Соболь

Средняя величина этого зверя всего 56 см, тем не менее, соболь является одним из самых сильных и ловких таежных хищников, ведущих наземный образ жизни. Окраска соболя бывает самой разнообразной: от темно-коричневой и почти черной, до палевой и светло-песчаной.

Соболь
Фото: молодой соболь.
Соболь
Соболь в заповеднике «Красноярские Столбы».

Соболь предпочитает селиться в труднопроходимых лесных массивах с преобладанием сибирского кедра и встречается на всем протяжении тайги от Урала до тихоокеанского побережья и на острове Хоккайдо.

Соболь
Фото соболя.
Соболь
Соболь на ветке.

В восточных областях Урала живет гибрид соболя и куницы, получивший название кидус, унаследовавший черты обоих родителей.

Смотрите другие фото соболя.

Японский соболь

Этот среднего размера хищник вырастает в длину до 54 см и весит от 1 до 1,6 кг. Японский соболь отличается желтовато-коричневым или бурым окрасом меха со светлой отметиной на затылке.

Японский соболь
Японский соболь.

Хищники встречаются как в лесах, так и на более открытых ландшафтах, а их ареал проходит по южным японским островам Цусиме, Кюсю, Сикоку и Хонсю.

Японский соболь
Японский соболь.

Несмотря на промысел этих животных, состояние популяций всех видов куниц на сегодняшний день не вызывает опасений, хотя некоторые редкие подвиды находятся под охраной государств.